Khủng hoảng tài chính mỹ 2008

     

Bài 1: Cuộc khủng hoảng rủi ro hình thành như vậy nào? Giáo sư kinh tế Trần Văn Thọ cùng Phó giáo sư tài chính và quản ngại trị marketing Trần Lê Anh dành cho Thanh Niên loạt bài xích phân tích tại sao và hoàn cảnh cuộc rủi ro tài bao gồm Mỹ, cũng như tác động của nó đến kinh tế tài chính các nước châu Á, trong số đó có Việt Nam.

Bạn đang xem: Khủng hoảng tài chính mỹ 2008


*

Bên cạnh cuộc chạy đua vào trong nhà Trắng đang diễn ra hết sức gay cấn, khủng hoảng tài chính là mối quan lại tâm bậc nhất của dân bọn chúng Mỹ và núm giới. Trong nền kinh tế tài chính toàn cầu hóa hôm nay, rủi ro khủng hoảng tài bao gồm và sự trì trệ của nền tài chính Mỹ đang với sẽ tác động đến những nước trên thế giới. Loạt bài xích này phân tích nguyên nhân và yếu tố hoàn cảnh cuộc rủi ro tài chủ yếu Mỹ với bàn ảnh hưởng của nó đến kinh tế các nước châu Á, trong những số ấy có Việt Nam.

Nguyên nhân chuyên sâu

Nguyên nhân trực tiếp và cụ thể nhất của cuộc rủi ro tài thiết yếu lần này là việc suy sụp của thị phần bất cồn sản. Ở Mỹ, gần như đa số người dân khi mua nhà là phải vay tiền ngân hàng và trả lại lãi lẫn vốn vào một thời gian dài sau đó. Bởi đó, bao gồm một sự contact rất nghiêm ngặt giữa tình trạng lãi suất và triệu chứng của thị phần bất rượu cồn sản. Khi lãi suất vay thấp cùng dễ vay mượn mượn thì fan ta đổ xô đi download nhà, đẩy giá nhà đất cửa lên cao; khi lãi suất vay cao thì thị trường giậm chân, fan bán nhiều hơn thế người mua, đẩy giá cả nhà đất xuống thấp.

Có tía yếu tố bao gồm đã khởi tạo cho bong bóng trong thị trường bất rượu cồn sản. Sản phẩm nhất, bước đầu từ năm 2001, sẽ giúp đỡ nền kinh tế thoát ngoài trì trệ, cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã thường xuyên hạ tốt lãi suất, dẫn cho việc các ngân mặt hàng cũng hạ lãi suất cho vay tiền mua bđs (mặc dù những loại lãi suất giải ngân cho vay tiền mua nhà do các ngân hàng thương mại dịch vụ ấn định khi nào cũng cao hơn nữa nhiều so với lãi suất vay cơ bạn dạng của Fed, dẫu vậy mức chiều cao hay thấp của chúng lúc nào cũng phụ thuộc vào vào lãi suất vay cơ bản). Vào thân năm 2000 thì lãi suất cơ phiên bản của Fed là bên trên 6% nhưng sau đó lãi suất này thường xuyên được cắt giảm, cho đến giữa năm 2003 thì chỉ từ 1%.

Thứ nhì, về phương diện cài nhà cửa, cơ chế chung của chủ yếu phủ hiện giờ là khuyến khích và tạo điều kiện cho dân nghèo và những nhóm dân da màu được vay tiền thuận lợi hơn để sở hữ nhà. Vấn đề này nhiều phần được tiến hành thông qua hai công ty được bảo trợ bởi cơ quan chính phủ là Fannie Mae và Freddie Mac.

Hai công ty này giúp đổ vốn vào thị trường bất động sản bằng cách mua lại các khoản cho vay của những ngân sản phẩm thương mại, thay đổi chúng thành những loại bệnh từ được bảo đảm bằng những khoản vay thế chấp ngân hàng (mortgage-backed securities - MBS), rồi bán lại cho các nhà đầu tư ở Phố Wall, đặc biệt là các ngân bậc nhất tư lớn lao như Bear Stearns với Merrill Lynch.

Xem thêm: Nơi Bán Máy Phun Sơn Cầm Tay Đài Loan, Máy Phun Sơn Cầm Tay Haupon Tm

Thứ ba, như đã trình bày ở trên, bởi vì có sự thay đổi các khoản cho vay vốn thành những công cụ chi tiêu cho nên thị phần tín dụng để ship hàng cho thị phần bất cồn sản không hề là sân nghịch duy nhất của các ngân hàng dịch vụ thương mại hoặc các công ty chuyên giải ngân cho vay thế chấp bất động sản nhà đất nữa. Nó vẫn trở cần một sân chơi mới cho những nhà đầu tư, có công dụng huy động dòng vốn trường đoản cú khắp địa điểm đổ vào, của cả dòng vốn nước ngoài quốc.

Điểm đặc trưng ở trên đây là cũng chính vì việc hình thành, tải bán, và bảo đảm MBS là vô cùng phức hợp cho cần nó diễn ra gần như là ngoài tầm điều hành và kiểm soát thông thường xuyên của chính phủ. Cũng chính vì thiếu sự kiểm soát quan trọng cho đề nghị lòng tham cùng tính mạo hiểm đã trở nên phổ cập ở các nhà đầu tư. Kề bên đó, chính vì có thể buôn bán lại phần lớn các khoản vay mượn để những công ty khác trở nên chúng thành MBS, những ngân hàng thương mại đã trở nên mạo hiểm rộng trong vấn đề cho vay, bất chấp khả năng trả nợ của bạn vay.


Bong bóng bất động sản

Với ba vì sao trên, thị trường bất rượu cồn sản trở nên rất nhộn nhịp, có tương đối nhiều người thu nhập trung bình hoặc không tồn tại tín dụng giỏi nhưng vẫn đổ xô đi cài đặt nhà. Để rất có thể được vay, nhóm fan này thường buộc phải trả lãi suất cao hơn và thường xuyên được đến mượn dưới vẻ ngoài lãi suất điều chỉnh theo thời gian (ví dụ, nếu thỏa thuận hợp tác là được vay với lãi suất 6% và điều chỉnh sau 3 năm thì đúng cha năm sau lãi suất mới sẽ được ấn định theo thời gian đó). Bắt lại, nhóm tín đồ này thuộc vào thành phần được cho vay vốn với loại lãi suất vay dưới chuẩn (subprime rate).

Bất kể năng lực trả được nợ của nhóm vay dưới chuẩn, khoản tiền cho vay giành riêng cho nhóm này đã tăng vùn vụt. Theo những ước tính thì nó tăng trường đoản cú 160 tỉ USD làm việc năm 2001 lên 540 tỉ vào khoảng thời gian 2004 và trên 1.300 tỉ vào năm 2007. Fannie Mae đã mạnh khỏe tay hơn trong việc mua lại những khoản cho vay vốn đầy mạo hiểm bởi vì phải cạnh tranh với tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh nhiều rộng từ những công ty khác, ví dụ như Lehman Brothers.

Bên cạnh đó, yêu cầu mua lại MBS của các nhà đầu tư vẫn cao cũng chính vì cho tới trước năm 2006 thì thị phần bất cồn sản vẫn chưa tồn tại dấu hiệu nổ bong bóng. Rộng nữa, chúng ta cũng phần làm sao được trấn an lúc vẫn có thể mua nhàn rỗi các phù hợp đồng bảo đảm CDS từ những công ty bảo đảm và đầu tư khác. Vấn đề này dẫn đến những công ty bán bảo hiểm càng dũng mạnh tay hơn trong câu hỏi bán CDS ra thị trường, bỏ mặc khả năng bảo đảm của mình.

Vì dễ vay mang đến nên yêu cầu mua nhà lên khôn xiết cao, kéo theo câu hỏi lên giá bất động sản liên tục. Giá chỉ nhà bình quân đã tăng mang lại 54% chỉ trong khoảng bốn năm từ bỏ 2001 (năm bắt đầu cắt bạo phổi lãi suất) cho 2005. Câu hỏi này cũng dẫn đến vấn đề đầu cơ và ỷ lại là giá cả nhà đất sẽ thường xuyên lên. Hệ trái là bạn ta chuẩn bị sẵn sàng mua nhà với cái giá cao, bất kể giá trị thực và năng lực trả nợ sau đây vì họ nghĩ nếu nên sẽ bán lại nhằm trả nợ ngân hàng mà vẫn đang còn lời. Bởi vì đó, một khủng hoảng bong bóng đã thành hình trong thị phần bất đụng sản. (Còn tiếp)

Xin nói sơ qua về sự hình thành và giao thương mua bán MBS. Tuy công cụ đầu tư phát sinh này rất phức tạp và đa dạng mẫu mã nhưng hoàn toàn có thể đề cập mang lại một thể loại đơn giản nhất như sau. Fannie Mae, hoặc là một trong những công ty tài chính khác ví như Lehman Brothers, ném tiền ra tải lại những khoản đến vay thế chấp ngân hàng từ những ngân sản phẩm thương mại, tập trung chúng thành từng các loại khác nhau, rồi kiến thiết MBS để buôn bán lại cho các nhà đầu tư.

Ví dụ, Fannie Mae cài 1.000 khoản vay thế chấp với các điểm lưu ý giống nhau với nơi bắt đầu là 200.000 USD cho từng khoản vay. Khi tập trung lại thì tổng trị giá các khoản vay mượn này đang là 200.000.000 USD. Fannie Mae có thể biến khoản này thành 100.000 MBS, trị giá 2000 USD 1 phần và bán lại cho những nhà đầu tư. Nếu nhà chi tiêu A sở hữu 10 MBS thì đang trả 20.000 USD.

Sau khi mua các MBS thì các nhà đầu tư sẽ thừa nhận lại khoản tiền vừa lãi vừa nơi bắt đầu được chuyển mang đến hằng mon từ các người vay chi phí (thông qua 1 công ty dịch vụ trung gian) vào một khoản thời hạn nhất định nào đó.

Tóm lại, nếu không có gì trục trệu thì sau khoản thời gian hết khoảng thời hạn nhận lại tiền, thì tổng số tiền cơ mà nhà đầu tư chi tiêu nhận được đang là bên trên 20.000 USD (tiền vốn gốc vứt ra đầu tư chi tiêu cộng với chi phí lãi hằng năm). Những MBS dựa trên những khoản vay mượn có đặc điểm rủi ro cao hơn nữa thì tất nhiên sẽ đem về lời nhiều hơn cho các nhà đầu tư.

Và cũng vì gồm sự khác biệt về xui xẻo ro của những loại MBS mang lại nên những công ty bảo hiểm và đánh giá và thẩm định rủi ro, chẳng hạn như AIG, cũng nhảy vào để phân phối bảo hiểm cho các nhà chi tiêu MBS. Những bảo hiểm này được hotline là credit mặc định swap (CDS), với mục đích bảo vệ cho các nhà đầu tư MBS là trong trường hợp những người dân vay tiền mua căn hộ không trả được nợ và khiến cho MBS mất giá chỉ thì sẽ tiến hành bồi thường.

Sự vấn đề này đã tạo ra một loạt chân rết mới, kéo thêm các thành phần khác nhẩy vào cuộc chơi, bởi vì bán bảo đảm loại này vào lúc thị trường bất rượu cồn sản vẫn phất lên cùng ít người vỡ nợ thì rất gồm lời.

Trần Văn lâu - è Lê Anh Tác đưa Trần Văn Thọ: Giáo sư tởm tế, Đại học Waseda, Tokyo (Nhật Bản), hiện nay đang nghiên cứu và phân tích ở Đại học Harvard, Cambridge (Mỹ). Tác giả Trần Lê Anh: Phó giáo sư kinh tế tài chính và cai quản trị gớm doanh, Đại học tập Lasell, Boston (Mỹ).