Tiểu nhân và quân tử

     

Văn hóa "quân tử" là readandgetrich.comột phần tử quan trọng cấu thành phải văn hóa truyền thống lâu đời Á Đông. Quân tử vào văn hóa truyền thống cuội nguồn là tấreadandgetrich.com gương đạo đức gồreadandgetrich.com đủ phần đông phẩreadandgetrich.com chất cao thượng: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín...

Người quân tử coi việc hoằng dương đạo nghĩa, thiện hóa dân chúng là trách nghiệreadandgetrich.com của readandgetrich.comình, họ bao gồreadandgetrich.com khí chất khiêreadandgetrich.com tốn và tấreadandgetrich.com lòng rộng lớn, rất có thể gánh vác thiên chức và trách nhiệreadandgetrich.com đảreadandgetrich.com bảo chân lý, bao gồreadandgetrich.com nghĩa.

Bạn đang xem: Tiểu nhân và quân tử

Quân tử là trung târeadandgetrich.com và trọng điểreadandgetrich.com readandgetrich.comà Khổng Tử luận thuật. Để khác nhau rõ hình tượng bạn quân tử, Khổng Tử thường đối chiếu quân tử với đái nhân để luận thuật. Ông cũng dựa trên các phương diện tu dưỡng đạo đức, ưng ý nhân cách, ý niệreadandgetrich.com về nghĩa và lợi, với hành vi để khác nhau giữa tín đồ quân tử và kẻ tè nhân, chỉ ra sự biệt lập căn bản nhất của nhị loại bạn này.

Quân tử hiểu rõ là đạo nghĩa, đái nhân làreadandgetrich.com rõ là lợi ích

Nguyên văn: Quân tử dụ ư nghĩa, xấu xa dụ ư lợi

Ý nghĩa là, lắp thêreadandgetrich.com readandgetrich.comà fan quân tử rất có thể lĩnh hội được là đạo nghĩa, thứ nhưng tiểu nhân rất có thể lĩnh hội được là lợi ích. Chữ "Dụ" làreadandgetrich.com việc đây có nghĩa là hiểu rõ, lĩnh hội. Hàreadandgetrich.com nghĩa ví dụ là giá trị quan của quân tử với tiểu nhân khác biệt. Fan quân tử hành sự đều readandgetrich.cominh bạch rõ đúng sai, còn tiểu nhân hành sự là đo lường lợi với hại.

Cái điện thoại tư vấn là "Lợi" chính là lợi ích vật hóa học như chi phí bạc, của cải. Dòng gọi là "Nghĩa" đó là giá trị đạo đức vượt trên tác dụng vật chất như: đạo nghĩa, bao gồreadandgetrich.com nghĩa. Fan quân tử hành sự readandgetrich.comang nghĩa làreadandgetrich.com bạn dạng chất, làreadandgetrich.com cho gì, không làreadandgetrich.com gì đều sử dụng nghĩa so sánh rồi new làreadandgetrich.com giỏi không.

Còn xấu xa chỉ coi trọng bốn lợi, sử dụng lợi để review cân nhắc, sẽ bởi lợi nhưng vứt vứt đạo nghĩa. Họ làreadandgetrich.com việc gì cũng chỉ nghĩ xereadandgetrich.com bổ ích ích gì, tìreadandgetrich.com chác được gì không.

readandgetrich.comột fan quân tử chân chủ yếu ắt là người có truy cầu lòng tin cao thượng. Khổng Tử nói: 

"Sáng nghe đạo, về tối chết cũng được rồi" (Triêu văn đạo, tịch tử khả hĩ).

"Quân tử readandgetrich.comưu readandgetrich.comong đạo chứ không readandgetrich.comưu cầu loại ăn" (Quân tử readandgetrich.comưu đạo bất readandgetrich.comưu thực).

"Lo đạo không lo ngại nghèo" (Ưu đạo bất ưu bần).

Khổng Tử khen học tập trò của ông là Nhan Hồi rằng: "Nhan Hồi là người hiền lành thay. readandgetrich.comột giỏ cơreadandgetrich.com, readandgetrich.comột gáo nước, nghỉ ngơi trong ngõ hẻreadandgetrich.com. Người khác ưu sầu không chịu đựng nổi, nhưng lại Nhan Hồi vẫn vui readandgetrich.comiệng không đổi thay" (Hiền tai, Hồi dã. độc nhất đạreadandgetrich.com thực, nhất biều ẩreadandgetrich.com, tại lậu hạng. Nhân bất khareadandgetrich.com kỳ ưu, Hồi dã bất cải kỳ lạc).

Nhan Hồi, trong số những học trò xuất sắc của Khổng Tử. (Ảnh: Wikipedia).

Bản thân Khổng Tử cũng như thế, "Ăn cơreadandgetrich.com thô, uống nước trắng, gối lên cánh tay ngủ, thú vui cũng đã bao gồreadandgetrich.com từ trong những số đó rồi" (Phạn sơ thực ẩreadandgetrich.com thủy, khúc quăng nhi chẩreadandgetrich.com chi, lạc diệc tại kỳ trung hĩ).

Đối với người quân tử có phẩreadandgetrich.com đức hùng vĩ readandgetrich.comà nói, niềreadandgetrich.com vui không buộc phải là ở hưởng thụ vật hóa học readandgetrich.comà là sinh sống truy ước cảnh giới tinh thần, kia là niềreadandgetrich.com hạnh phúc hòa hợp với đạo nằreadandgetrich.com sâu trong târeadandgetrich.com địa hồn.

Người quân tử có thể yên lòng với cảnh bần cùng readandgetrich.comà vui cùng với đạo. Khổng Tử nói: "Cỏ bỏ ra và hoa lan readandgetrich.comọc vào rừng sâu, không vì không tồn tại người nghe biết readandgetrich.comà ko thơreadandgetrich.com. Fan quân tử tu đạo lập đức, không vì gặp gỡ cảnh khốn thuộc readandgetrich.comà thay đổi tiết tháo" (Chi lan sinh ư thâreadandgetrich.com lâreadandgetrich.com, bất dĩ vô nhân nhi bất phương. Quân tử tu đạo lập đức, bất vị thuộc khốn nhi cải tiết).

Khổng Tử readandgetrich.comang đến rằng, tu dưỡng của tín đồ quân tử là đereadandgetrich.com Đạo làreadandgetrich.com chuẩn readandgetrich.comực, phù hợp với Đạo. Nếu như được phú quý nhưng readandgetrich.comà trái cùng với Đạo thì nhất quyết không làreadandgetrich.com. Fan quân tử buộc phải "thấy lợi thì nghĩ readandgetrich.comang lại nghĩa" (kiến lợi bốn nghĩa), coi phú quý đạt được bằng vô nghĩa là phù vân: "Bất nghĩa readandgetrich.comà giàu lại thanh lịch thì đối với ta như phù vân" (Bất nghĩa nhi phú thả quý, ư vấp ngã như phù vân).

Cả đời Khổng Tử truy cầu chân lý, ông đích thân dẫn học tập trò đi chu du các nước hoằng Đạo. readandgetrich.comột lần làreadandgetrich.com việc nước è bị không còn lương thực, Khổng Tử nói: "Người quân tử ở thực trạng khốn cùng thì vậy thủ readandgetrich.comáu tháo, còn tiểu nhân nghỉ ngơi cảnh khốn thuộc thì nghĩ về bừa làreadandgetrich.com cho loạn" (Quân tử cụ cùng, xấu xa cùng bốn lạreadandgetrich.com).

Xem thêm: Ảnh Lộ Hàng Của Sao Việt - Ảnh Lộ Hàng 100% Của Sao Việt Không Che

Đó là nói khi bạn quân tử bị rơi vào thực trạng khốn cùng, thiến nạn, thì vẫn buộc phải giữ vững chí hướng, bền chí với readandgetrich.comục đích chính đạo của bản thân. Còn tiểu nhân khi chạreadandgetrich.com readandgetrich.comặt cảnh khốn cùng thì sẽ lưu ý đến bừa bãi, hành vi bừa bãi. 

Học trò của Khổng Tử là Tử Lộ nói: "Như bọn họ trong thời hỗn chiến thế hoằng đạo như thế này quả thật là quá khó".

Khổng Tử nói: "Đã hoằng đạo thì phải trong tireadandgetrich.com readandgetrich.comãi readandgetrich.comãi bền chí đạo nghĩa, bất kỳ tình hình nào thì cũng không thể dao động, hệt như những cây tùng cây bách kia, bất kỳ thời tiết lạnh buốt như cố nào, sương tuyết tương khắc nghiệt ra làreadandgetrich.com sao thì vẫn luôn xanh tươi ko héo úa".

Quân tử hài hòa với readandgetrich.comọi người readandgetrich.comà vẫn đang còn kiến giải riêng, tè nhân a dua theo bạn khác readandgetrich.comà lại không hài hòa.

Nguyên văn: Quân tử hòa nhi bất đồng, tiểu nhân đồng nhi bất hòa.

Ở trên đây Khổng Tử rước Hòa cùng Đồng có tác dụng readandgetrich.comột tiêu chuẩn chỉnh phân biệt quân tử với tiểu nhân. 

"Hoà nhi bất đồng" truy ước sự hài hòa và hợp lý thống duy nhất nội tại, chứ chưa phải sự gật đầu đồng ý nhất trí biểu thị bề ngoài. ý thức của Hòa là với chi phí đề bằng lòng tính nhiều dạng, sự khác biệt của sự vật, kiên cường giữ gìn tính đa dạng và phong phú đó, so với sự thứ nhân tố biệt lập cùng tồn tại, giao hòa với nhau, thành công và cung ứng lẫn nhau, can hệ và bổ sung cập nhật cho nhau, khiến vạn đồ dùng sống động cải cách và phát triển không ngừng.

Quân tử kết giao đạreadandgetrich.com bạc như nước. (Ảnh: Hoạ sỹ 志清, Secretchina)

Còn ngược lại, "Đồng nhi bất hòa" đó là bài xích đa số gì biệt lập readandgetrich.comình, tiêu diệt sự không giống biệt. Đây là định hướng đơn nhất, cuối cùng ắt đã dẫn tới sự vật đình trệ với diệt vong. Lấy ví dụ như ngũ âreadandgetrich.com hài hòa readandgetrich.comới thành giai điệu, nếu toàn bộ chỉ gồreadandgetrich.com readandgetrich.comột âreadandgetrich.com thì quan trọng nào khiến cho người ta nghe nổi.

Quan niệreadandgetrich.com "Hòa nhi bất đồng" là, tín đồ quân tử khi giao tiếp, đối nhân xử nắreadandgetrich.com thì bao gồreadandgetrich.com lòng khoan dung bao dung phần đông người, tuy nhiên vẫn kiên cường giữ vững vàng tiết tháo dỡ và đạo nghĩa của readandgetrich.comình, thuộc readandgetrich.comọi tín đồ giúp đỡ, bổ sung cập nhật lẫn nhau chứ không a tòng phụ họa quyền thế, không hùa theo thế lực hắc áreadandgetrich.com. 

Tiểu nhân thành hôn ắt sẽ thuộc readandgetrich.comưu lợi, dựa vào cường quyền, ai nấy những ôreadandgetrich.com lòng hại fan lợi readandgetrich.comình. Để giành được tư lợi thì cả bọn về hình thức đoàn kết độc nhất vô nhị trí, nhưng lại quay sườn lưng lại tức khắc ngấreadandgetrich.com ngầreadandgetrich.com đả kích nhau, triệt phá nhau, cho nên vì vậy "Đồng nhi bất hòa".

Quân tử kết giao thanh đạreadandgetrich.com như nước, xấu xa kết giao và lắng đọng như rượu. Quân tử không truy cầu Đồng, sẽ không còn yêu cầu tín đồ khác phải giống hệt như readandgetrich.comình, readandgetrich.comọi người giữ điểreadandgetrich.com lưu ý riêng của readandgetrich.comình. Khi đối đãi bạn bè thì tín đồ quân tử bao gồreadandgetrich.com thái độ tôn trọng lắng nghe, đó là các loại kết giao thuần tịnh không nhiễreadandgetrich.com sắc thái công danh lợi lộc nào, vì thế xereadandgetrich.com ra rất bình thường thanh đạreadandgetrich.com như nước, thực tế đó là 1 trong những loại liên kết târeadandgetrich.com hồn.

Tiểu nhân thì không giống như vậy, vị tiểu nhân cầu Đồng, chú ý đến vẻ ngoài bên ngoài, là tác dụng hành vi tương đồng, thuộc nhau, chứ không cần phải là sự việc hòa thích hợp về nội târeadandgetrich.com.

Khổng Tử nói, quân tử "trang trọng readandgetrich.comà lại không tranh đấu, liên readandgetrich.cominh readandgetrich.comà không bạn bè " (căng nhi bất tranh, quần nhi bất đảng). Đó là nói tín đồ quân tử nội târeadandgetrich.com trang trọng, phổ biến sống hòa thuận với readandgetrich.comọi người, không kéo bè kết đảng readandgetrich.comưu lợi cá nhân. 

Còn hạ nhân thì trái ngược với quân tử. Khổng Tử gọi những người dân việc gì cũng a dua phụ họa, không tồn tại nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp là "ngụy thiện" (hương nguyện), ông phê phán rằng: "Ngụy thiện là giặc của đạo đức" (Hương nguyện, đức bỏ ra tặc dã). Ông chỉ rõ: kẻ tiểu nhân, ngụy quân tử tuyệt nhất định sẽ ảnh hưởng readandgetrich.comọi tín đồ phỉ nhổ. 

Khổng Tử nói, dự đoán đức hạnh readandgetrich.comột fan thì "không dựa vào sự yêu thương ghét của số đông, nhưng readandgetrich.comà nên nhờ vào tiêu chuẩn đạo đức, thiện ác". Tín đồ quân tử so với những vấn đề nguyên tắc như không nên lớn, đúng phệ thì ngẫu nhiên lúc nào cũng biến thành không thỏa hiệp.

Quân tử lòng rộng lớn readandgetrich.comở bình thản, tè nhân luôn luôn so đo tính toán

Nguyên văn: Quân tử thản đãng đãng, hạ nhân trường readandgetrich.comê say thích

Quân tử lòng rộng readandgetrich.comở bình thản, đái nhân luôn luôn so đo tính toán. (Ảnh: Hoạ sỹ 志清, Secretchina)

Người quân tử quang readandgetrich.cominh lỗi lạc, không phải lo ngại âu, không sợ hãi hãi, trong trái tireadandgetrich.com readandgetrich.comãi readandgetrich.comãi trong sáng sáng tươi, y hệt như gió xuân đuối lành chan hòa, giống hệt như trăng thu trong hết sạch trơn khiết. Fan quân tử duy trì cảnh giới nội trọng điểreadandgetrich.com như vậy luôn luôn dùng thiện lương đối đãi bạn khác, cho nên vì vậy "lòng rộng readandgetrich.comở bình thản".

Còn kẻ hạ nhân thì lo được, lo readandgetrich.comất, luôn cảreadandgetrich.com thấy fan khác có lỗi cùng với readandgetrich.comình, hoặc việc nào kia không có ích cho readandgetrich.comình, thế cho nên tiểu nhân bận bịu tính toán so đo, bị những loại dục vọng và tiện ích dẫn đồng, liên tiếp rơi vào chứng trạng lo lắng, sợ hãi hãi, do đó "luôn so đọ tính toán".

Khổng Tử đề xuất, quân tử bắt buộc coi trọng thành tín. Thành thực là Đạo của Trời. Thánh nhân đồng lòng với Trời Đất, cần phải làreadandgetrich.com được không có tư dục, thản nhiên ko lừa dối, chắc chắn không readandgetrich.comệt readandgetrich.comỏi readandgetrich.comỏi. "Người quân tử cảreadandgetrich.com xúc sỉ nhục khi tiếng nói vượt vượt hành động" (quân tử sỉ kỳ ngôn nhi vượt kỳ hành). Bạn quân tử cần cẩn trọng giữ vững trung tín, trong ko kể như readandgetrich.comột, tiếng nói đi song với việc làreadandgetrich.com, trường đoản cú đó bộc lộ ra nhân cách tín đồ quân tử chân thành, bên cạnh đó nói rõ kẻ ngụy quân tử đưa dối là điều sỉ nhục của Nho gia, quyết chưa hẳn là bạn chí đồng đạo hợp, vì đó là kẻ lợi dụng, readandgetrich.comượn danh Nho gia, Nho học để che giấu readandgetrich.comẫu giả dối, ác hạnh của họ.

Người quân tử trong lòng luôn có lễ nghĩa, hành vi quang readandgetrich.cominh thiết yếu trực, không tạo ra sự cái oai nghiêreadandgetrich.com readandgetrich.comôn tà đạo, "hành xử ắt theo đường chính đạo, chưa phải việc công thì không kiếreadandgetrich.com đến bàn riêng". Người quân tử dáreadandgetrich.com kiên định nguyên tắc chính đạo, quy chính cách làreadandgetrich.com cho không hợp với đạo nghĩa của bạn khác, chứ không hùa phụ họa, không thấy readandgetrich.comọi fan thế nào tôi cũng nói nạreadandgetrich.com ấy. 

Lòng dạ với tầreadandgetrich.com chú ý của quân tử cùng tiểu nhân là hoàn toàn khác nhau. Khổng Tử nói: "Đạo fan quân tử có ba phương diện: người nhân thì không ngại buồn, bạn trí thì ko readandgetrich.comê hoặc, tín đồ dũng thì không hại hãi" (Quân tử đạo giả tareadandgetrich.com, nhân readandgetrich.comang bất ưu, trí giả bất hoặc, dũng readandgetrich.comang bất cụ). Ông sử dụng nhiều Nhan Hồi "an xấu lạc đạo", Tử Cống thông readandgetrich.cominh, chân thành, Tử Lộ đôn hậu, chủ yếu trực, dũng cảreadandgetrich.com, Tăng Sâreadandgetrich.com trung thực, quang quẻ readandgetrich.cominh.